جمعى از نويسندگان

543

مجموعه مقالات برگزيده كنگره بزرگداشت آيت الله سيد على آقا قاضى (ره) (فارسى)

كه همگان به عمق تعاليم ايشان پى نبرند و هر كس به قدر ظرفيت خويش از آن درياى علم و دانش ايشان بهره ببرد . شاگردان آيت الله قاضى سخن در اين مقاله از چهرهاى است كه بايد گفت در روزگاران گذشته كم نظير و در ميان اقران در زمان حياتش بينظير بود و بنا به اوصاف تربيت شدگانش كه در حقيقت تربيت شده قرآن بودند ، آنها هر چه را داشتهاند همه را از مرحوم قاضى گرفته اند چرا كه ايشان هر يك از شاگردان‌خود را طبق موازين شرعيه با رعايت آداب باطنى اعمال و حضور قلب در نمازها و اخلاص در افعال به طريق خاصى دستورات اخلاقى ميدادند و دلهاى آنان را براى پذيرش الهامات غيب آماده مىكردند . اما مسلم اين است است كه اكثر شاگردان به وقت شاگردى در محضر ايشان ، هريك از علما و فقهاى زمان خويش بودهاند كه اين امر خود حاكى از درجه علمى و مقام معنوى اين عالم فرزانه دارد . اين عالم بزرگوار در طول حيات با بركتشان ، عالمان برجستهايى را پرورش دادهاند كه همان‌طور قبلا بدان نيز اشاره شد از وزنههاى سنگين علم و اخلاق و عرفان به شمار ميآيند . اما پرداختن به همه اين عالمان حتى اندك از مجال اين مقاله خارج است ، لذا به مرورى كلى از زندگانى برخى از شاخصترين آنها بسنده مىشود . 1 - آيت الله شيخ محمدتقى آملى مرحوم شيخ محمدتقى آملى يكى از علماى بزرگ حوزه علميه تهران بودند . ايشان در 11 ذى قعده سال 1304 ق . در تهران متولد شد و در سال 1330 ق . به نجف اشرف مهاجرت نمود و مدت 14 سال از محضر بزرگانى چون محقق عراقى ، ميرزاى نائينى و ديگران استفاده كرد ؛ اما سرانجام گمشده خويش را در وجود عارف ربانى ، آيت الله سيد على قاضى طباطبايى يافت . ايشان دراين باره مى فرمايند : سنين 1348 و 1349 و 1350 ، نه آنكه خود را مستغنى ديدم ، بلكه ملول شدم ، چه آنكه طول ممارست از تدرس و تدريس و مجالست كه در حرم و در صحن مطهر منعقد ميداشتم خسته شدم ، به علاوه كمال نفسانى در خود نيافتم ، بلكه جز دانستن چند ملفقاتى كه قابل هزاران نوع اعتراض بود چيزى نداشتم و همواره از خستگى ، ملول و در فكر برخورد با كاملى وقت ميگذراندم و به هر كس ميرسيدم ، با ادب و خضوع تجسسى مىكردم كه مگر از مقصود حقيقى اطلاع بگيرم و در خلال اين احوال به سالكى ژنده پوش برخوردم . او اگر چه كامل نبود ، لكن من از صحبتش استفاداتى ميبردم تا آنكه